شازده كوچولو

آلبوم صوتی "موسیقی ما " آشنایی با موسیقی دستگاهی ایران برای کودکان (1)

کاری از : ایمان وزیری

قابل خرید از شهر کتاب ها...(ما از شهر کتاب آرین خریدیم)

 پیش نوشت: آرمان و علاقمندیهای اوست که مسیر مرا در نوشتن این مطالب مشخص می کند...بعد از لونگا و مونگا٬ حالا علاقمند آلبوم "موسیقی ما" از ایمان وزیری هم شده....در همین راستا فکر کنم معرفی بعدیم در موسیقی کودک ٬ اثر فانتازیا والت دیسنی باشد...

با شروع فصل مدرسه ها، هر روز صبح چیزی در حدود سه ربع یا 45 دقیقه ...من و آرمان در ترافیک رسیدن به مدرسه اش هستیم...سعی می کنیم در این سه ربع ، موسیقی های خوب گوش بدهیم از ویوالدی و باخ گرفته تا ادوارد گریگ نروژی ...از ترانه های پری زنگنه گرفته تا سیمین قدیری و ...و حتی از سی دی های مدرسه موسیقی اش و گاهی از سی دی های موسیقایی که برای آموزش کودکان است و مامان اتفاقی و از خوش اقبالی آن را در کتابفروشی یا اینتنرنت یا....دیده و خریده...در ماه گذشته یکی از این سی دی ها که سرگرممان کرده بود و هنوز هم هست...اثری بود از ایمان وزیری به نام "موسیقی ما"....آرمان گاهی به خنده می گوید مامان "هنر زندگی را زیبا می کند" را بزار . آرمان جمله آغازین گوینده را حفظ شده و چه بسا می گوید:" بچه‌های خوبم! هنر زندگی رو زیباتر می‌کنه و باعث می‌شه آدما همدیگه رو بیشتر دوست داشته باشند..." و می خندد....در واقع این جمله آغازین این سی دی صوتی است...این سی دی با این سوال مهم که چرا موسیقی می آموزیم شروع میشود و در ادامه توضیحی در مورد هنر موسیقی و اهمیت آن در ملل مختلف می دهد و برای اینکه بچه ها متوجه شوند که موسیقی کشورهای دیگر متفاوت است قسمتی کوتاه از موسیقی ژاپن، چين، هند و ايران را پخش می کند (که شازده ما با توجه به همین چند قطعه کوتاه از موسیقی ژاپن خوشش میاد)...در میان توضیحات معلم، شنونده ای بزرگسال به نام "عموجان" هم حضور دارد که گاهی سوالهای بیربط و بامزه می پرسد که حضورش، درس موسیقی را برای شنونده های کودک و خردسال، همراه با طنز و دلچسب می نماید (در بخشی از توضیحات معلم، در مورد اینکه مشترکاتی در میان همه موسیقی ها وجود دارد ؛ عموجان وسط حرف میاد و میگه مثل ارکستر سمفونی!!! و آرمان از این حرف بیربط او کلی می خندد...)  راوی، در مورد موسیقی کشورمان می گوید:" موسیقی کشور ما ایران عزیز هم، هم زیباست هم قدیمی هم کمی پیچیده یعنی بچه‌های باهوش من می‌تونن یادش بگیرن..." عموجان در مورد اینکه ایا موسیقی ما برتری دارد به موسیقیهای دیگر کشورها؛  می پرسد و راوی میگه که در موسیقی این حرفها نیست و در ادامه از مشترکات زبان موسیقی میگوید....و  بچه ها آشنایی با مقوله هایی چون کوک کردن یک ساز، زیر و بمی آهنگ، فاصله داشتن (مقطع یا پیوسته)، تندی و کندی و...پیدا می کنند در هر مورد مثالی از موسیقی خودمان (سنتی ) پخش می شود و بعد در هر مورد دو قطعه کوتاه پخش می شود و سوال از بچه ها...که باید زیر و بمی یا کندی و تندی و...را تشخیص بدهند؛ که البته آرمان، پیش از اين، با این مفاهیم در لونگا و مونگا هم آشنا شده بود... در این آلبوم صوتی هم این مفاهیم با مثالهایی از ساز  تار ... یکبار دیگر برایش مرور می شود...

در مبحث دیگر ، سازهای ایرانی معرفی می شود. آقای وزیری در این قسمت نمونه‌هایی از آثار استادان بزرگ موسیقی ایرانی را گنجانده و سعی می‌کند تا آن‌جا که بدون تصویر ممکن است، شنوندگان‌اش را با نحوه‌ی نواختن هر یک از سازها آشنا کند...و با تمرینهایی که شنونده باید نوع ساز را تشخیص دهد...

در بحث بعدی،  به موضوع "دستگاه" در موسیقی ایرانی پرداخته می شود. آقای وزیری، سعی می‌کند بدون نام بردن مفهوم گوشه‌ و ...،  دستگاه را به بچه‌ها توضیح بدهد و با تشبیه دستگاه به رنگ‌ها از دشواری فهم مطلب می‌کاهد. او مثال می‌زند که کلاه ممکن است سبز یا ... باشد پس یک آهنگ هم ممکن است در یکی از دستگاه‌ها باشد. نام دستگاه‌ را می‌آورد و در همین میان، به نحو ظریفی بیان می کند که :"آوازها هم مانند دستگاه‌اند و اصلا ما آن‌ها را هم دستگاه فرض می‌کنیم". اما به قول خودش دستگاه‌ها را فقط می توان بعد از مدتی به دقت به موسیقی گوش دادن شناخت. گوینده نام‌های دستگاه ها و آوازها را یک به یک می‌گوید و سپس مانند قبل، با پرسش‌هایی به بچه‌ها کمک می‌کند یادگیری خود را بیازمایند....

در پايان، آقای وزیری سعی می کند با بیان داستانی به نام "آقا خرسه شکمو و بز تار زن" دستگاه چهارگاه را بیشتر معرفی کند و به بچه ها کمک کند تا چهارگاه را از میان باقی دستگاه ها بشناسند....این قسمت  از سی دی، شاید جذاب ترین قسمت آن برای آرمان باشد چون موقع گوش دادن به سی دی، این قسمت داستانی را چندین بار گوش می دهد و از آواز و شعر بی معنی که آقا خرسه می خواند می خندد... بز تارزن از خرس، میخواهد برای بار دوم  بلندتر بخواند و این بار چوپان با اوج چهارگاه ، از شنیدن آواز خرس و تار بز متوجه می شود که بز در خطر است و به کمک او میشتابد...

سی‌دی «موسیقی ما؛ موسیقی دستگاهی ایران برای کودکان 1» همان طور که از اسم‌اش بر می‌آید بخشی از یک مجموعه‌ی دنباله‌دار می باشد، که امیدوارم ادامه داشته باشد و بچه ها را با موسیقی ایرانی بیشتر آشنا کند....

لازم است اینجا این را هم بگویم که تدوام آلبوم ها وسی دی های آموزشی هنری (موسیقی)، تا حدود زیادی هم به حمایت ما بستگی دارد....به حمایت مایی که برای شرکت در هر میهمانی ، برای لباس خود هزینه ای در نظر می گیریم؛  برای خرید سی دی های کارتونی و اسباب بازیهایی که زیر دست و پای مان می مانند و آخر هر ماه مقداری را دور می ریزیم ، هزینه می کنیم....و برای خرید لپ لپ و سُک سُک و شانسی های رنگارنگ (که همیشه از داخل آنها به درد نخورترین چیزها در میاید و بارها تجربه کرده ایم) چه بسا روزانه هزینه می کنیم!!! و... اما برای خرید کتاب یا سی دی آموزشی برای کودک مان، فکر می کنیم این کارها، هزینه بیمورد است یا نمیخریم یا متوسل به قرض و کپی و ....می شویم .... (فقط حساب کنیم که چقدر برای خرید مجموعه سی دی های کارتون "بن تن"(به محض آمدن به بازار!!!...بماند که مضراتش به مراتب بیشتر است...) و عروسک های شخصیت های عجیب و غریب آن در سایزهای مختلف و لباسها و لوازم التحریر و استیکر و ...با آرم بن تن ....هزینه می کنیم و بعد از خود بپرسیم که آیا سی دی آموزشی در زمینه موسیقی یا کتاب و...چقدر می خریم در هر ماه؟؟؟؟) و اینگونه هنرمندان و دلسوزان هنری را دلسرد می کنیم و زنجیره وار، فرهنگ غلط خود را به کودکانمان هم انتقال می دهیم....

پ.ن1: همان طور که در این سی دی، راوی می گوید : بچه ها زودتر از بزرگترها موسیقی را یاد می گیرند و برای همین هم تمرین هایی که آقای وزیری در پایان مباحثش میاورد را پسرم بهتر از من جواب می دهد...

پ.ن2: علاقمندی و توجه شدید پسرم به سی دی "لونگا و مونگا" (هنوز هم با اشتیاق هر چند وقت یکبار آن را می بیند و از عروسک مونگا که مثل پسرم علاقمند به موسیقی است خیلی خوشش میاید) و نیز علاقمندیش به شنیدن بارها و بارهای قصه" خرس شکمو و بز تار زن" در سی دی "موسیقی ما" ....بیانگر آن است که با روشهای داستانی و قصه سازی بهتر میشه با خردسالان و کودکان در زمینه آموزش موسیقی و هر هنر دیگر ارتباط برقرار کرد.... آرزو می کنم جامعه و مردم از این هنرمندان عزیز، حمایت کنند تا این کارهای فرهنگی و هنری خوب تدوام داشته باشد....

پ.ن3: البته فکر نکنید من و شازده، همیشه در مسیر ترافیک و در ماشین، سی دی های خوب و سنگین!! گوش میدهیم ...بالاخره شازده شش سال بیشتر ندارد و تفریحات دیگر هم می طلبد ...یکی از تفریحات مادر و پسر ، در خیابانهای تهران، رویت و خواندن تبلیغات و خندیدن به برخی از آنهاست...یکی از تبلیغاتی که در ماه گذشته سبب تفریح شازده بود تبلیغات "گا*ج" بود که برای کنکوریهاست....دیگری "عصر بخیر و صبح به خیر با کالاهای د*سینی!!!" و "در*اژه...که من و شازده می گفتیم در*اژه اینجا، در*اژه آنجا...درا*ژه همه جا ..." و یخ *چای و دلستر و...اما شازده از تبلیغ پوشک بیبی فاین خوشش میاید و می گوید "آخه این یکی برای نی نی های یک ساله لازم است"... تبلیغی هم در خیابان خدامی دیده می شود که در مورد آشپزخانه و کابینت و این حرفها...و چون در تصویر آن ، کف آشپزخانه شطرنجی است شازده به محض دیدن آن می گوید:"بالاخره یک چیز خوب هم تبلیغ کردند" آخه شازده کوچولو فکر می کند تبلیغ بازی شطرنج در آن دیوار بزرگ ارائه شده و من هم گاهی دوست ندارم رویاهای شیرین اش را خراب کنم و از آن تبلیغ شطرنج!! لذت می برم...

 بعداْ نوشت:  راستش منو که می شناسید دوست نداشتم شعاری بنویسم اون پاراگراف آخر را حس می کنم کمی حالت نصیحت به خودش گرفته....قصد نصیحت و شعار نداشتم ولی حرفهایی هست که گاهی باید زد...به خصوص بعد از ایمیلی که از یکی از هنرمندانی داشتم که کارش مورد علاقه پسرم بود و حس اون هنرمند را که از کارش جامعه (و حتی ماها که بخش کوچکی از جامعه هستیم) حمایت لازم را نکرده است....در ضمن٬  این دو آلبوم که اخیرا معرفی شد (لونگا و مونگا و نیز موسیقی ما)  علاوه بر کودکانی که آشنایی اولیه با موسیقی دارند و در حال گذران دوره های ارف هستند٬ برای کودکان دبستانی (حتی سالهای آخر دبستان و راهنمایی) هم مناسب است ....به خصوص "موسیقی ما" چون شنیداری است برای بچه های به سن آرمان٬ اگر آشنایی اولیه موسیقی و عادت به اینجور سی دی ها و برنامه ها نداشته باشند شاید قابل پذیرش نباشد....